« Geen gemakkelijk jaar | Hoofdmenu | Carnaval »

Papegaaien-leed

Papegaai_56989h De afgelopen week stond voor mij in het teken van de papegaai. Meer precies: de Stichting Nederlandse Opvang Papegaaien (NOP) in Oerle.

Het begon met een bericht van een oude bekende, Peter van den Baar. In de tijd dat ik begon als journalist, eind jaren zeventig, was hij een van de jonge honden van de PvdA in Eindhoven. Maar nu benaderde hij de krant in zijn huidige functie: voorzitter van de Raad van Toezicht van het NOP. Hij meldde dat er een uitzending zat aan te komen van het Tros-programma Radar met veel kritiek op het NOP. Van den Baar liet ook gelijk weten dat de Raad van Toezicht volledig achter directeur en oprichter Tonnie van Meegen staat en een onafhankelijk onderzoek zal laten uitvoeren. Daarvoor is Ton Dorresteijn, directeur van Diergaarde Blijdorp, benaderd.

Ik zag de uitzending van Radar en ik heb daar wel enkele opmerkingen over vanuit mijn journalistieke professie. Er werd gebruik gemaakt van een verborgen camera. De Raad voor de Journalistiek heeft daarover meerdere uitspraken gedaan. Bijvoorbeeld dat een verborgen camera alleen is toegestaan als dat een groot maatschappelijk belang dient en als andere, meer gebruikelijke, journalistieke tactieken niet kunnen worden ingezet.

Wat dat eerste betreft: gezien de enorme discussie op tal van fora lijkt het maatschappelijk belang wel gediend met deze uitzending. Maar de eindredacteur van Radar, die ik deze week meerdere malen aan de telefoon heb gehad, gaf onmiddellijk toe dat hij direct naar het methode van de verborgen camera heeft gegrepen zonder andere mogelijkheden te verkennen om vermeende misstanden aan de kaak te stellen.

Een medewerker van Radar meldde zich als vrijwilliger en kon zo overal rondkijken. Hij nam heimelijk opnamen van andere, nietsvermoedende medewerkers. Hij verzamelde in een week een paar bedenkelijke uitspraken. Hoeveel die waard zijn laat ik in het midden. Vergeet niet dat op het park ook mensen rondlopen die liever wat anders zouden doen. Jongeren met een Halt-straf of volwassenen met een taakstraf.

Het 'interview' dat de eindredacteur vervolgens had met Tonnie van Meegen, was die omschrijving niet waard. Van Meegen werd ronduit onbeschoft bejegend, kreeg geen kans zijn verhaal te doen en werd constant in de rede gevallen. Het leek meer een derdegraads verhoor dan een gesprek. Bovendien leek de uitkomst voor de verslaggever al vast te staan. Opmerkingen die niet in het straatje van Radar thuishoorden, werden niet uitgezonden. Dat noem ik vooringenomen, subjectieve journalistiek.

Ik schreef na de uitzending een artikel dat dinsdag in het ED stond.

Ik ben diezelfde dinsdag met mijn journalistiek speurwerk begonnen. Gesprekken met Van Meegen en Van den Baar gevoerd uiteraard, maar ook met tal van externe deskundigen. De eerder genoemde Ton Dorresteijn, veterinair pathologen (nooit geweten dat die bestaan), de directeur van de internationale dierentuinorganisatie EAZA, bestuursleden van papegaaien-clubs, het ministerie van Landbouw en politicus Henk Jan Ormel van het CDA, tevens dierenarts. Hij was ooit dierenarts bij de Beekse Bergen, dus hij kent de wereld van de dierentuinen. Hij zat in de uitzending van Radar, maar hij wist niet dat de reportage zo hard zou zijn. Het had, zei hij, wel wat weg van een volksgericht. 

Ik heb mijn bevindingen vrijdag kunnen publiceren in het ED. Het is een heel pakket geworden. Terecht, want het gaat om een gecompliceerde zaak die veel mensen aan het hart gaat. Niet alles in het NOP gaat zoals het zou moeten. De onthulling dat 'vlieghal nummer vijf' binnen het park code was voor 'papegaai overleden' is zonder meer pijnlijk. Niet alleen voor het park en de medewerkers, maar ook voor de mensen die met dit antwoord werden afgescheept.

Maar voor de kern van de beschuldiging van Radar, namelijk dat er een massaslachting zou plaatsvinden in het NOP, heb ik geen aanwijzingen gevonden. Sterker nog: alle deskundigen wezen erop dat in het park vooral oudere en vaak zieke papegaaien worden aangeboden. Dat die het niet erg lang maken, lijkt mij duidelijk. Een sterfte van 14 procent op jaarbasis is voor een dierenopvang hoog, maar niet extreem, vonden de deskundigen unaniem.

Ton Dorresteijn gaf mij een treffend voorbeeld dat vanwege ruimtegebrek de papieren krant niet haalde. Hij vertelde mij hoe Blijdorp ooit werd gevraagd om een partij van 600 baby-schildpadjes op te nemen die illegaal in een kist zonder water of voer vanuit Zuid-Amerika naar Rotterdam waren verscheept. De diertjes waren na twee weken op sterven na dood. Alle schildpadjes werden verzorgd en opgevangen. Toch waren de volgende dag nog maar vijftig schildpadjes in leven. ,,Hebben wij het dan zo fout gedaan?", vroeg Dorresteijn zich retorisch af. ,,Natuurlijk niet. Dat die dieren stierven lag niet aan de opvang."

Bij het NOP zag ik met eigen ogen hoe sommige papegaaien die recent waren binnengekomen, eraan toe waren. Veel te dik, zwaar overspannen, agressief, ziek, kaalgeplukt.

Alle deskundigen zijn het er over eens: papegaaien zijn gewoon geen geschikte huisdieren. Maar omdat ze goed geluiden kunnen imiteren, een natuurlijke beschermingstactiek, denken sommige mensen dat ze bijna menselijk zijn omdat ze woordjes of zinnetjes kunnen uitkramen. Vandaar dat er een soms overdreven emotionele band bestaat tussen eigenaar en dier. Maar een papegaai is geen mens, maar een vogel. Met een herseninhoud die niet veel groter is dan die van een kip.

Dorresteijn begint maandag aan zijn onderzoek. Ik zal dus voorlopig niet van dit onderwerp af zijn.

Posted by Arnold Mandemaker on januari 16, 2009 at 04:39 nm | Permalink

TrackBack

TrackBack URL van dit bericht:
https://www.typepad.com/services/trackback/6a00d834242a3b53ef010536d769ff970c

Listed below are links to weblogs that reference Papegaaien-leed :

Reacties

Ter informatie: zie: http://FHJFactcheck.wordpress.com.

Theo Dersjant,
Fontys Hogeschool Journalistiek.

Geplaatst door: Theo Dersjant | 27 jan 2009 14:52:50

De reacties op dit bericht zijn afgesloten.