Verkiezingen, de uitslag en de krant

De verkiezingen zijn voorbij, de uitslag is bekend. In de krant van donderdag 4 maart stonden voor de Veldhovense raad zeer voorlopige uitslagen, gebaseerd op de telling in vijf stembureau's. De editie Veldhoven van het ED moet als eerste naar de drukker. Dat betekende dat ik uiterlijk tot elf uur woensdagavond de tijd had om uitslagen te melden. Daarna kon ik alleen via de internetsite van het ED nog nieuwe informatie doorsturen. In de loop van de avond, ver na elf uur, veranderde de uitslag flink naarmate meer stembureaus hun tellingen konden melden. Bovendien bleek, ver na middernacht, dat er  vier restzetels terechtkwamen bij achtereenvolgens VSA, GBV, VVD en D66. Die partijen stegen dus op het allerlaatste moment nog met een zetel elk. Dit alles stond dus niet in de papieren krant.

Ik meld dit niet omdat er op het internet veel discussie is ontstaan over de foute' uitslagen in het ED, maar louter om uit te leggen hoe het komt dat de laatste uitslagen de krant niet hebben gehaald. Mijn collega's van de Eindhovense stadsredactie kampten overigens met hetzelfde probleem, ook al konden zij nog ruim anderhalf uur langer artikelen aanpassen. Maar in Eindhoven werden maar liefst acht restzetels verdeeld, en het werd pas donderdagmorgen bekend gemaakt naar welke partijen die gingen. Dus ook in Eindhoven was de gemelde uitslag in de krant van donderdag 4 maart niet volledig.

Voor veel burgers zal het fenomeen restzetel wellicht onbekend zijn. Daarom heel summier een uitleg.

In elke gemeente wordt het aantal uitgebrachte geldige stemmen gedeeld door het aantal te verdelen zetels. In Veldhoven zijn dat er 27. De uitkomst van die berekening heet de kiesdeler. Per partij wordt berekend hoeveel maal de kiesdeler is gehaald en dat bepaalt het aantal direct toe te wijzen zetels. Maar dan blijven er nog stemmen over. Het aantal nog openstaande stemmen wordt weer door de kiesdeler gehaald en de uitkomst van die som is het aantal nog te verdelen restzetels. Op de site van de kiesraad, het landelijk orgaan dat regels voor verkiezingen opstelt en bewaakt, staat meer informatie over de gang van zaken.

In Veldhoven waren dat er dus vier. De partij die de meeste resterende stemmen heeft behaald, krijgt de eerste restzetel, daarna nummer twee op rij enzovoorts. In Veldhoven ging de eerste restzetel naar VSA, de tweede naar GBV, de derde naar de VVD  en de vierde naar D66. De complete uitslag staat op de website, maar voor de volledigheid hier de correcte zetelverdeling: VSA 7, GBV en VVD elk 5, CDA 4, PvdA 3, D66 2 en Samenwerkend Veldhoven 1. Veldhoven Peer Allicht behaalde geen zetel.

En dan nog even teruggrijpen om mijn voorspelling, eerder in dit weblog. Ik had alleen de halvering van de PvdA juist voorspeld. Ik dacht dat het CDA twee zetels zou winnen, maar ik had de val van het vierde kabinet-Balkenende niet voorzien. Dat heeft het CDA landelijk veel stemmen gekost, en dus ook in Veldhoven. Ik had voorzien dat Herman Kootkar met zijn Samenwerkend Veldhoven veel stemmen zou afsnoepen van zijn voormalige partij VSA, maar dat gebeurde in veel mindere mate dan ik had gedacht. VVD en GBV had ik op vier zetels ingeschat en D66 op een zetel. Dat was ook de juiste uitkomst, maar dan wel voor de verdeling van de restzetels.

Een laatste opmerking aan het adres van een andere Veldhovense blogger, Wim de Jonge. De zittend fractievoorzitter van het CDA kreeg tot zijn ongenoegen geen plaats in de top 10 van de lijst. De Jonge mocht het proberen op plaats 17. In zijn laatste weblog op de site van het CDA deed hij een oproep aan zijn lezers om op hem een voorkeurstem uit te brengen. Dat gebeurde niet. Het weblog van De Jonge is vanaf deze week verdwenen van de site van het CDA. Hij zet zijn opmerkingen vanuit de zijlijn nu op zijn eigen website, Veldhoven actueel.