Kiezen voor de verliezer, niet voor de winnaar

Het is duidelijk welke coalitie in Veldhoven de komende vier jaar gaat besturen. VSA, met zeven zetels de grootste partij gebleven ondanks een verlies van één, zet de samenwerking met de VVD voort. Die keuze is logisch. De VVD won immers één zetel (van vier naar vijf) en werd dus beloond voor het werk in de coalitie. De PvdA viel als coalitiepartner af. Ook dat is logisch na de halvering van de sociaal-democratische fractie van zes naar drie. Terzijde: de oude coalitie had puur getalsmatig geredeneerd door kunnen gaan, met een krappe meerderheid van 15 van de 27 zetels. Maar omdat Veldhoven de komende jaren voluit de gevolgen zal ondervinden van de economische tegenwind, is het verstandig om een breed draagvlak te zoeken. Dat VSA is gaan praten met de twee huidige oppositiepartijen CDA en GBV is logisch. Maar de uitkomst van die gesprekken is dat niet. VSA-onderhandelaar Albert de Jong heeft winnaar GBV (van vier naar vijf zetels) buiten de coalitie gehouden en haalt verliezer CDA (van vijf naar vier zetels) juist binnen.

In een gemeenschappelijke verklaring van VSA, VVD en CDA staat dat samenwerking met GBV op grond van de verkiezingsuitslag én de ervaring van kandidaat-wethouder Hans van de Looij (hij was tussen 2002 en 2006 al wethouder) ’voor de hand had gelegen’. Maar tóch is gekozen voor het CDA. De argumentatie die daarvo0r wordt gegeven, rammelt. GBV zou in het verkiezingsprogramma ’vooral concrete oplossingen’ aandragen en ’minder visie’. Dat is vaag en zegt niets. Maar de tweede reden laat aan duidelijkheid niets te raden over. ’Daarnaast hebben partijen geconstateerd dat personen minder goed bij elkaar passen’. Met andere woorden: VSA en VVD willen niet samenwerken met Van de Looij. Op grond van oud zeer, denkt de betrokkene. Het argument is vooral merkwaardig omdat onderhandelaar De Jong in een toelichting stelt dat er nog niet wordt gesproken over de personele invulling van de wethoudersposten. Dat komt pas als het coalitieakkoord klaar is. Met andere woorden: nu al spreken over personen zou niet aan de orde mogen zijn. En toch wordt winnaar GBV terzijde geschoven vanwege de persoon van Van de Looij.

Het heeft er alle schijn van dat VSA en VVD liever een zwakkere derde partner (het CDA) bij de coalitie willen betrekken dan winnaar GBV. Het CDA heeft schoon genoeg van de rol in de oppositie en is dus graag bereid om toe te geven in de coalitie-onderhandelingen. Dat maakt de speelruimte voor VSA en VVD een stuk groter.