Taal

Ik zou niet willen beweren dat alle problemen tussen  mensen taalproblemen zijn, maar dat taal een grote rol speelt in het  oplossen ervan lijkt me evident

Woensdagavond was in jongerencentrum Dynamo in Eindhoven een debat over overlast van jongeren in wijken, georganiseerd door de PvdA-afdeling Eindhoven.Tweede-Kamerlid Diederik Samsom was uitgenodigd om iets over zijn ervaringen te vertellen als straatcoach in Amsterdam.

Dat hij tijdelijk straatcoach werd, kwam voort uit een reëel probleem: hij begreep de rapporten niet die over straatjeugd gingen. De taal waarin ze geschreven waren drong niet tot de kern door. En dus dacht hij: ik moet het aan den lijve ondervinden.

Dat heeft hem veel geleerd. Onder andere de wijsheid: zeggen wat je ziet en noem de dingen bij de naam. Als ergens Marokkaanse jongeren vervelend zijn, moet je dan zeggen dat het om Marokkaanse jongeren gaat, of hou je het bij ‘straatcultuur’?

Samsom vond het eerste: immers voor een gerichte aanpak maakt het een groot verschil of je met Marokkaanse jeugd hebt te maken, of met vervelende kaaskoppen. Een Marokkaanse vader die soms fysiek en/of psychisch  niet in staat is om het gezag uit te oefenen in het gezin, kan een belangrijk onderdeel zijn van de problemen die jongeren op straat veroorzaken.

“Hij moet weer een strenge vader worden”, vond Samsom.“Maar wat is een strenge vader?”, vroeg een van de mensen uit het hulpverlenersveld, die het debat bijwoonden.

Werkers op dit terrein hebben in hun opleiding alles leren ‘problematiseren’. Dat richt zich echter vooral op het taalgebruik. Maar het resultaat is niet dat ze helderder gaan formuleren. Het tegenovergestelde gebeurt. Hun taalgebruik wordt versluierender, waardoor de analyses ook onbegrijpelijk worden. Dát was het probleem van Samsom.

Het begrip ‘eigen kracht’ is zo’n voorbeeld. Je hoort het letterlijk overal in deze hulpverlenerswereld. Iedereen weet ongeveer wat hij ermee bedoelt, maar het is net vaag genoeg om er steeds iets anders mee te kunnen bedoelen. En dus krijg je een gesprek tussen doven.

Wat was nu het antwoord van Samsom op de vraag wat een strenge vader is?

“Iemand voor wie de jongere respect heeft.” 

Zo helder kan het zijn.