Yad Vashem

Vijf jaar jaar nadat Selmon Bobbe (1937) geboren werd op de Frederika van Pruisenweg in Eindhoven, moest hij onderduiken. In 1942 kreeg hij onderdak bij de familie Groen in Bussum.

Dat klinkt vanzelfsprekender dan het in werkelijkheid was.

Kees Groen en zijn vrouw Bep Groen-Kaiser riskeerden met deze daad hun eigen levens en die van hun twee kinderen.
Maandag 16 mei kregen deze twee mensen alsnog (postuum) een Yad Vashem onderscheiding tijdens een plechtigheid in het Armando Museum in Amersfoort.

De Yad Vashem-onderscheiding wordt uitgereikt aan niet-joodse mensen die met inzet van eigen leven en vaak ook dat van hun huisgenoten tijdens de Tweede Wereldoorlog Joden hebben gered. Namens het hele Joodse volk worden zij geëerd met de titel: Rechtvaardigen onder de Volkeren’.

Maar voordat die onderscheiding kan worden verleend moet de onderduiker met schriftelijke bewijzen komen dat hij bij de bewuste familie heeft kunnen onderduiken.
Selmon Bobbe heeft twaalf jaar geknokt om die bewijzen te vinden en zijn onderduikouders de eer te geven die hen toekomt.

Immers door hun moed heeft Selmon Bobbe de oorlog overleefd.  In 1956 emigreerde hij naar Israël en kon daar zijn eigen gezin stichten.

Kees Groen en Bep Groen-Kaiser hebben niet meegedaan met de meute, die zich het lot van hun medeburgers de Joden om wat voor reden dan ook niet aantrok.
In die zin zonderden zij zich af, zoals opperrabbijn Binyomin Jacobs in zijn slotwoord vaststelde en dat is nu precies de Hebreeuwse betekenis van het woord kadosh (heilig). Ze waren geen kuddedier, op een moment dat de kudde de verkeerde kant op ging.

“Ze waren geen helden. Maar ze waren wel mensen die onder alle omstandigheden mens bleven en niet verworden zijn tot kuddedieren”, zegt Jacobs.

“In Nederland hebben we godzijdank weinigen gekend die echt fout waren, maar er waren ook maar weinigen echt goed. De grote meute volgde uit angst, uit onkunde, uit bezorgdheid voor zichzelf en het eigen gezin en misschien ook wel om er beter van te worden; zeven gulden vijftig voor iedere Jood die je aanbracht.”

“De onderscheiding is weliswaar postuum verleend, maar niet te laat. Zij hebben de onderscheiding niet nodig. Zij zijn rijkelijk beloond bij de Eeuwige. Maar wij hebben het nodig, om als overlevenden onze dankbaarheid te tonen en wij als samenleving hebben het nodig om te weten dat er in deze omstandigheid waarin bijna iedereen kuddedier werd,  er helden waren die mens bleven, die weigerden een onderscheid te maken tussen mensen en Übermenschen.”

Er werden die maandagmiddag tijdens diezelfde plechtigheid nog meer mensen postuum geëerd: Willem Dekker en Grietje Dekker-van Loo; Annie Meinders-Pieterson; Harm Ordeman en Alida Ordelman-Branse.

Al deze  namen worden bijgeschreven  op de Eremuur in de Tuin der Rechtvaardigen van Yad Vashem in Jeruzalem. Sinds 1956 zijn ruim 23.000 mensen geëerd, onder wie ruim 5000 Nederlanders.